Civilnet.tv-ն զրուցել է ԱՄՆ նախագահ Բարաք Օբամայի՝ Հյուսիսային Կորեայի քաղաքականության հարցերով ներկայացուցիչ Սթիվեն Բոսուորթի հետ, որը Թաֆթսի համալսարանի Ֆլեթչերի իրավունքի և դիվանագիտության դպրոցի դեկանն է, ինչպես նաև «Սիվիլիթաս» հիմնադրամի պատվո խորհրդի անդամ:

Բոսուորթի անմիջական ջանքերով սկսվեցին Ֆլեթչերում հայաստանցի մասնագետների, Կառավարության միջին օղակի պաշտոնյաների վերապատրաստման վեցամսյա ծրագրերը:

-Պարոն Բոսուորթ, ի՞նչ է ավելացնում Հայաստանի նման երկրներից ուսանողների ներգրավումը Ֆլեթչերի միջավայր:

-Իմ կարծիքով՝ Ֆլեթչերի ամենաուժեղ կողմերից մեկը ուսանողների բազմազանությունն է: Մենք տարեկան ունենում ենք ուսանողներ 60-ից ավելի երկրներից: Մենք ունենք ուսանողների 15 խումբ Հայաստանի նման երկրներից, որոնք շփվում են միմյանց հետ մոտ վեց ամիս, և դա ստեղծում է այդ բազմազանության մեկ այլ մակարդակ:

Մենք ունենք շատ լավ ֆակուլտետ, սակայն իրականում ուսանողներն ավելի շատ սովորում են իրարից, քան ֆակուլտետից:

-Հայաստանի բարձրագույն կրթության հիմնական խնդիրներից մեկն այն է, որ կրթական ավանդությունը չի համապատասխանում արևմտյան երկրների ստանդարտներին: Ես նկատի ունեմ քննադատական մտածելակերպը, ակադեմիական գրելաոճը: Արդյոք դա խնդի՞ր է մեզ համար:

-Հայաստանցի ուսանողների հետ նման խնդիրներ երբևէ չեն ծագել: Ըստ իս՝ այն ունակություններից մեկը, որ մենք տալիս ենք, և ուսանողները կուտակում են Ֆլեթչերում ստացած կրթությունից, քննադատական մտածելակերպի զարգացումն է: Աշխարհի շատ կրթական համակարգերի ուսանողների մոտ միտում կա լինել պասիվ, ընդունել իրենց դասախոսների տեսակետները, այնուհետև հաստատել այդ գաղափարն իրենց ներսում և այդպես շարունակ: Ամերիկյան պրակտիկայում ոչինչ չի ընդունվում առանց քննադատության:

Հայաստանցի այն ուսանողները, որոնց հետ ես խոսել եմ, սկզբից ապշած էին նրանից, որ կարող են քննադատաբար ընկալել դասախոսների ասածները: Ես չգիտեմ, թե ինչ է տեղի ունենում, երբ նրանք վերադառնում են Հայաստան, բայց հուսով եմ՝ նրանք այստեղ նույնպես պահպանում են այդ մտածելակերպը, հատկապես նրանք, ովքեր նաև դասախոսում են:

-Ես կցանկանայի խոսել հյուսիսկորեական բանագնացի Ձեր բարդ աշխատանքի մասին: Իրականում հակամարտության ելքը կախված է երկու կողմերի քաղաքական կամքից և իշխանությունների՝ առաջ գնալու ցանկությունից՝ նստելու ընդհանուր բանակցային սեղանի շուրջ և սկսելու բանակցային գործընթացը: Արդյոք Հյուսիսային Կորեայի պարագայում իրավիճակն այդպիսի՞ն է:

-Այո՛, կողմերը ցանկանում են վերադառնալ բանակցությունների սեղանի մոտ, եթե դա համապատասխանում է իրենց շահերին: Հյուսիսային Կորեայի դեպքում իրավիճակը տարբեր է, քանի որ այնտեղի վարչակարգն անգամ այնպիսի վարչակարգ չէ, որը հավակնում է արտացոլել իր ժողովրդի շահերը: Դա վարչակարգ է, որը նվիրված է միայն իր գոյատևմանը և պահպանմանը:

Նրանք դրա համար անում են հնարավոր ամեն ինչ: Ես հանդիպում եմ ունեցել Հյուսիսային Կորեայի ներկայացուցիչների հետ Նյու Յորքում հուլիսի վերջին: Մեկ այլ հանդիպում պիտի կայանա առաջիկա շաբաթներին: Հանդիպումների նպատակն է փորձել նրանց հետ բերել բազմակողմ բանակցային գործընթացին՝ այսպես կոչվող «վեց կողմերի» գործընթացին: Հույս ունենք՝ դա արդյունավետ կլինի և կհանգեցնի Հյուսիսային Կորեայի ապամիջուկայնացմանը:

-Արդյունավե՞տ է արդյոք բազմակողմ մոտեցումը:

-Այո, արդյունավետ է, բայց բարդ: Մասնակից կողմերն ունեն ընդհանուր շահ, որ Հյուսիսային Կորեան չվերածվի միջուկային զենք ունեցող երկրի, սակայն դրանից բացի՝ մեզանից յուրաքանչյուրն ունի իր շահը, որոնք տարբեր են: Ասենք՝ ԱՄՆ-ի շահը՝ կապված Հյուսիսային Կորեայի ապագայի հետ, նույնը չէ, ինչ Չինաստանինը: Նույնը կարելի է ասել Հարավային Կորեայի մասին: Մենք ընդհանուր շահ ունենք՝ կապված Հյուսիսային Կորեայի ապամիջուկայնացման հետ, այս փոքր երկրի հետ կապված մեր առանձին շահերի շրջանակում:

Զրույցն ամբողջությամբ (անգլերեն) դիտե՛ք Civilnet.tv կայքում:

Հոդվածը տպագրվել է Օրակարգ տնտեսական օրաթերթում հոկտեմբերի 11-ին