 Փոփոխությունները, որ տեղի են ունեցել Հարավային Կովկասում Խորհրդային Միության փլուզումից հետո, հսկայական են: Հայաստանի, Վրաստանի և Ադրբեջանի ժողովուրդներն անցել են անհամաչափ, հաճախ անբարենպաստ և երբեմն ոգևորող զարգացումների միջով: Այս երեք երկրների տնտեսական, քաղաքական և սոցիալական իրավիճակները շատ տարբեր են եղել, և երեքում էլ շոշափելի փոփոխություններ են արձանագրվել թե՛ տնտեսության, թե՛ հասարակության մեջ:
ամբողջությամբ
 Սիվիլիթասի չորրորդ տարեկան զեկույցը, ինչպես անցյալ տարիներին, Հայաստանի և տարածաշրջանի քաղաքական և տնտեսական կարևորագույն զարգացումների մասին է։ Հայաստանը վերլուծվում է տարածաշրջանային համատեքստում՝ հարևանների հետ և հարևանների միջև հարաբերությունների շրջանակում, և տրվում է Հայաստանի վրա այդ ամբողջության ազդեցության գնահատականը։ Հայաստանի ներքին պատկերը ներկայացվում է ժամանակագրական և ինստիտուցիոնալ զարգացման առումներով։ Տարվա տնտեսական զարգացումների ներկայացումը լի է վիճակագրական տվյալներով ու վերլուծությամբ։ Ներդիրը պատկերավոր ձևով ներկայացնում է 2012-ի բյուջեն։
Հայաստանի քաղաքացիներն ընդհանուր առմամբ իհարկե պատկերացնում են, թե ինչպես է գոյանում պետական բյուջեն: Սակայն, թերևս քչերն են  հետևում, թե ինչպես է պետությունը ծախսում հավաքված գումարները: Այս բացը լրացնելու նպատակով էր, որ Սիվիլիթաս հիմնադրամն իր “Հայաստան 2011. առանց պատրանքների” տարեկան զեկույցում մի առանձին բաժնով ներկայացրեց այս տարվա բյուջեի ծախսերի պատկերավոր նկարագիրը: Այս տարվա համար պետությունը առանձնացրել է տասնմեկ հիմնական ուղղություն` Սոցիալական պաշտպանություն - 271.93 միլիարդ դրամ Ընդհանուր կառավարում - 153.16 միլիարդ դրամ Պաշտպանություն - 146.22 միլիարդ դրամ Տնտեսության ֆինանսավորում - 97.01 միլիարդ դրամ Կրթություն - 108.43 միլիարդ դրամ Հասարակական կարգ, անվտանգություն և դատական գործունեություն - 60.78 միլիարդ դրամ Առողջապահություն – 62.46 միլիարդ դրամ Բնակարանային շինարարություն և կոմունալ ծառայություններ - 42.49 միլիարդ դրամ * Պահուստային ֆոնդեր – 25.80 միլիարդ դրամ Սպորտ և մշակույթ – 17.98 միլիարդ դրամ Շրջական միջավայրի պաշտպանություն - 8.88 միլիարդ դրամ: Այդ տասնմեկ հիմնական ուղղությունները (բացառությամբ պահուստային ֆոնդերի) իրենց հերթին բաժանված են առանձին ճյուղերի:
 Սա Սիվիլիթասի երրորդ տարեկան զեկույցն է, որը, ինչպես և նախորդ երկուսը, անդրադառնում է Հայաստանի ներքին, արտաքին և տնտեսական հիմնական զարգացումներին` առաջարկելով կանխատեսումներ և լուծումներ: Դեկտեմբերի 28-ին, երեքշաբթի, ժամը 15:00-ին, Երևան հյուրանոցի Ռոսսինի սրահում տեղի կունենա քննարկում` զեկույցում արտացոլված հիմնական քաղաքական, տարածաշրջանային և տնտեսական խնդիրների շուրջ: Կարդացեք զեկույցն ամբողջությամբ (pdf)
ՆԱԽԱԲԱՆ
Երեք տարի առաջ Սիվիլիթաս հիմնադրամը հրապարակեց իր առաջին տարեկան զեկույցը, որը նպատակ ուներ ներկայացնելու Հայաստանի և տարածաշրջանի վերաբերյալ տեսակետներ` հայաստանյան տեսանկյունից, այն ինչ չեն անում միջազգային հանրության համանման զեկույցները:
ամբողջությամբ
 Հայաստանի քաղաքացիներն ընդհանուր առմամբ իհարկե պատկերացնում են, թե ինչպես է գոյանում պետական բյուջեն: Սակայն, թերևս քչերն են հետևում, թե ինչպես է պետությունը ծախսում հավաքված գումարները: Այս բացը լրացնելու նպատակով էր, որ Սիվիլիթաս հիմնադրամն իր “Հայաստան 2009. խոստում և իրականություն” տարեկան զեկույցում մի առանձին բաժնով ներկայացրեց այս տարվա բյուջեի ծախսերի պատկերավոր նկարագիրը:
Այս տարվա համար պետությունը առանձնացրել է տասնմեկ հիմնական ուղղություն`
- Սոցիալական պաշտպանություն - 244 միլիարդ 417 միլիոն 227 հազար 400 դրամ
- Ընդհանուր կառավարում - 139 միլիարդ 785 միլիոն 257 հազար 100
ամբողջությամբ
Սիվիլիթաս հիմնադրամի երկրորդ տարեկան զեկույցն ինչ-որ առումով լրացնում է նախորդ տարվա «Հայաստան 2008. ճգնաժամ և հնարավորություն» զեկույցում տեղ գտած վերլուծություններն ու կանխատեսումները: Անցյալ տարվա զեկույցի հրատարակումով մենք նպատակ ունեինք լրացնել մեր կարծիքով առկա կարևոր բացը` Հայաստանի և տարածաշրջանի իրադարձությունների գնահատականը Հայաստանից, ի լրումն մեր երկրին և տարածաշրջանին առնչվող տարբեր միջազգային կազմակերպությունների գնահատականների: Ինչպես և անցյալ տարի, ներկայացված են Հայաստանում և Հայաստանի շուրջ 2009-ի հիմնական իրադարձությունների վերաբերյալ Հայաստանում շրջանառվող տեսակետները, վերլուծությունները, ինչպես նաև առաջարկվում են կանխատեսումներ և լուծումներ:
Սիվիլիթաս հիմնադրամն իր երեք ծրագրային ուղղությունների` միջազգային հարաբերությունների խորհրդի, ժողովրդավարություն և զարգացում նախաձեռնության և սերունդների կենտրոնի շրջանակներում, տարվա ընթացքում բազմաթիվ հրապարակային և փակ քննարկումներ է կազմակերպել քաղաքական, տնտեսական, սոցիալական և հասարակական խնդիրների շուրջ:
Սերունդների կենտրոնը կազմակերպում է պարբերական հանդիպումներ տարբեր քաղաքական և սոցիալական շրջանակներ ներկայացնող անհատների հետ` հրատապ խնդիրները քննարկելու նպատակով: Ժողովրդավարություն և զարգացում նախաձեռնությունը աջակցում է քաղաքացիական հասարակության կայացմանը լրատվամիջոցների և կրթական տարբեր ծրագրերի, ինչպես նաև գյուղական բնակավայրերի զարգացման ծրագրերի միջոցով: Միջազգային հարաբերությունների խորհուրդի շրջանակներում կազմակերպվում են հրապարակային քննարկումներ ու բանավեճեր հայաստանյան և տարածաշրջանային հրատապ խնդիրների շուրջ:
Լսեք
 Սիվիլիթաս հիմնադրամի երկրորդ տարեկան զեկույցն ինչ-որ առումով լրացնում է նախորդ տարվա «Հայաստան 2008. ճգնաժամ և հնարավորություն» զեկույցում տեղ գտած վերլուծություններն ու կանխատեսումները: Անցյալ տարվա զեկույցի հրատարակումով մենք նպատակ ունեինք լրացնել մեր կարծիքով առկա կարևոր բացը` Հայաստանի և տարածաշրջանի իրադարձությունների գնահատականը Հայաստանից, ի լրումն մեր երկրին և տարածաշրջանին առնչվող տարբեր միջազգային կազմակերպությունների գնահատականների: Ինչպես և անցյալ տարի, ներկայացված են Հայաստանում և Հայաստանի շուրջ 2009-ի հիմնական իրադարձությունների վերաբերյալ Հայաստանում շրջանառվող տեսակետները, վերլուծությունները, ինչպես նաև առաջարկվում են կանխատեսումներ և լուծումներ:
Սիվիլիթաս հիմնադրամն իր երեք ծրագրային ուղղությունների` միջազգային հարաբերությունների խորհրդի, ժողովրդավարություն և զարգացում նախաձեռնության և սերունդների կենտրոնի շրջանակներում, տարվա ընթացքում բազմաթիվ հրապարակային և փակ քննարկումներ է կազմակերպել քաղաքական, տնտեսական, սոցիալական և հասարակական խնդիրների շուրջ:
ամբողջությամբ
 Սիվիլիթաս հիմնադրամը հրատարակել է Վարդան Օսկանյանի "ԱՆԱՎԱՐՏ ՏԱՍՆԱՄՅԱԿ" գիրքը: Այն Վարդան Օսկանյանի արտաքին գործերի նախարարության շրջանի ելույթների ընտրանին է: Գրքում ներառված մոտ հարյուր ելույթների մեծ մասը հնչել է աշխարհի տարբեր ամբիոններից` ՄԱԿ-ում, Եվրոպական Միությունում, Եվրոպայի խորհրդում, ԵԱՀԿ-ում, ՆԱՏՕ-ում, ավելի քան տասնյակ միջազգային գիտական կենտրոններում, ինչպես նաև սփյուռքի և Հայաստանի տարբեր հաստատություններում: Գիրքը հրատարակվել է երկու լեզվով` հայերեն և անգլերեն: 1998-ից 2008 թ. աշխարհի ավելի քան 30 քաղաքներում հնչեցրած այս ելույթներն ունեն մեկ ընդհանրություն, որ ձևակերպված է Վարդան Օսկանյանի կողմից գրված նախաբանում. "Որպես հինավուրց ժողովրդի ներկայացուցիչ, որը նորաստեղծ պետականություն ունի, ես ամբիոն բարձրանալու առիթներից յուրաքանչյուրը դիտարկել եմ որպես մեզ տրված հնարավորություն` պատմության առարկայից կամ վկայից վերածվելու մասնակցի ու դերակատարի համաշխարհային պատմության կերտման գործում:
Ես վստահ էի, որ դիմում եմ այն մարդկանց, որոնք ազդեցություն ունեին մեր զարգացման ու ապագայի կերտման վերաբերյալ կարծիքների ձևավորման ու քաղաքականության մշակման վրա: Ես խոսում էի լսված լինելու համար": Գիրքը կարող եք ձեռք բերել Երևանի գրախանութներում, ArtBridge սրճարան-գրախանութում`www.artbridge.am, ինչպես նաև www.amazon.com կայքում: Գրքի նախաբանն ամբողջությամբ
 Դեկտեմբերի 26-ին Երեւանում տեղի ունեցավ Սիվիլիթաս հիմնադրամի առաջին տարեկան զեկույցի շնորհանդեսը: Սովորաբար Հայաստանի մասին զեկույցներ են հրապարակում Հայաստանից դուրս: Այդ առումով մեր այս նախաձեռնությունը, թերևս, առաջինն է իր տեսակի մեջ :
Թերևս հայաստանյան իրականության մեջ աննախադեպ կարելի է համարել նաև քննարկումը, որ կազմակերպվեց զեկույցի ներկայացամը: Մենք նպատակ ունեիքն քննարկելու ոչ թե զեկույցը, որ ինչպես իր խոսքում ասաց Վարդան Օսկանյանը հասարակությունն ինքը գնահատելու առիթ կունենա, այլ այն թեմաները որ տեղ էին գտել զեկույցում: Այն խնդիրները, որ մտահոգել են մեր հասարակությանը 2008 թ.: Քննարկմանը Վարդան Օսկանյանից բացի մասնակցեցին 3 բանախոսներ` Հայաստանի նախկին վարչապետ, Հայ-ռուսական (սլավոնական) համալսարանի ռեկտոր Արմեն Դարբինյանը, ԱԺ Արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովի ղեկավար Արմեն Ռուստամյանը եւ Հայաստանում Եվրոպական միության առեւտրի պալատի գործադիր տնօրեն, Հայ ազգային կոնգրեսի անդամ Հովհաննես Իգիթյանը: Վարդան Օսկանյանը քննարկումը սկսեց այն համոզմունքն արտահայտելով, որ Հայաստանի իրավիճակի լարվածությունը, որ մարտի 1-ի հետեւանք է, այս ընթացքում ոչ միայն չի նվազել, այլ ունի խորանալու միտում: Արդյոք կառավարող կոալիցիան գիտակցում է ճգնաժամի առկայությունն ու դրա հնարավոր հետեւանքը: Այդ հարցը Վարդան Օսկանյանն ուղղեց խորհրդարանական, Դաշնակցության անդամ Արմեն Ռուստամյանին: Պարոն Ռուստամյանն ընդունեց, որ կա ճգնաժամ, որ ինքը չի խուսափում այդ բառից եւ այն դեռեւս մարտի 1-ից առաջ էր նախանշվում, վկայելով, որ Հայաստանը պատրաստ չէ այն նոր ժամանակներին, նոր որակին, որ նախագահական ընտրության հրամայականն էր, որպես Հայաստանի անցած քսանամյակի ամփոփում: Արմեն Ռուստամյանը փորձեց իրավիճակի արմատների մասին խոսել, որոնք, ըստ նրա, Հայաստանի անկախության առաջին տարիներում պետք է փնտրել:
ամբողջությամբ
|
|
