Interviews

Թաներ Աքչամը՝ թուրքական իրականության մասին

Interviews
taner-kcamCivilnet.tv-ն զրուցել է թուրք հայտնի պատմաբան և սոցիոլոգ Թաներ Աքչամի հետ, որն առաջին թուրք գիտնականներից է, որ ճանաչել է Հայոց ցեղասպանությունը: Աքչամը հայց է ներկայացրել Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան, և դատարանը բավարարել է նրա հայցը՝ որոշում կայացնելով, որ խոսքի ազատության նրա իրավունքը Թուրքիայի ՔՕ 301-րդ հոդվածով ոտնահարվել է։ Հարցազրույցից մի հատված ներկայացված է ստորև:

ամբողջությամբ

 

Մեկ ընտանիքի պայքար

Interviews
33794Անցյալ տարի այս օրերին Ռագըփ Զարաքոլուն Հայաստանում էր: Նա այցելեց Սիվիլիթաս և հիմնադրամում հանդիպեց ավագ հեղինակների, հրատարակիչների և ուսանողների հետ: Նա ներկայացրեց հրատարակչի և մարդու իրավունքների պաշտպանի իր աշխատանքը: Զարաքոլուի համար այդ երկուսը անբաժանելի են: Գրքերը, որ նրա Բելգե հրատարակչատունն է լույս ընծայել նախորդ երկու տասնամյակներում, ներկայացնում են տարբեր խմբերի՝ հայերի, ասորիների, քրդերի և մյուսների նկատմամբ խտրականությունը:

ամբողջությամբ

 

Վարդան Օսկանյանի հարցազրույցը Ա1+ -ին

Interviews
Դիտել
11Այս շաբաթ Սիվիլիթասի հիմնադիր Վարդան Օսկանյանը հարցազրույց տվեց Ա1+ և 168 ժամ լրատվամիջոցներին:

Երկու առիթով էլ անդրադարձ կատարվեց անկախության 20 տարիների ընթացքում Հայաստանի ձեռքբերումներին և բացթողումներին: Խոսվեց նաև Հայաստանի ներքաղաքական իրավիճակի, տնտեսության, հաջորդ խորհրդարանական ընտրությունների և արտաքին քաղաքականության մասին:
 

Չի բացառվում, որ ինչ-որ հարցի շուրջ եղել է որոշակի առաջընթաց

Interviews
Tatul_-Պարոն Հակոբյան, Կազանի հանդիպումից հետո «Կոմերսանտում» հրապարակվեց մի հոդված, որում ասված էր, որ Ռուսաստանի նախագահ Դմիտրի Մեդվեդևն այնքան հիասթափված է կազանյան գագաթաժողովի արդյունքներից, որ պատրաստ է դադարեցնել իր միջնորդական առաքելությունը: Ձեր դիտարկումը:

ամբողջությամբ

 

Վարդան Օսկանյանի հարցազրույցը «Ազատություն» ռադիոկայանին

Interviews
Դիտել
Screen_shot_2011-06-22_at_2.48.24_PMՀայաստանի նախկին արտգործնախարար, «Սիվիլիթաս» հիմնադրամի խորհրդի նախագահ Վարդան Օսկանյանը շաբաթ օրը «Ազատություն» ռադիոկայանի շաբաթօրյա «կլոր սեղանի» հյուրն էր եւ պատասխանեց Ղարաբաղյան գործընթացին ու Հայաստանի ներքաղաքական իրավիճակին վերաբերող հարցերին:

ամբողջությամբ

 

Վարդան Օսկանյանի հարցազրույցը 168 ժամ պարբերականին

Interviews
- Պարոն Օսկանյան, պաշտոնը թողնելուց հետո դուք սկսեցիք վերլուծել ու քննադատել ՀՀ իշխանությունների գործունեությունը: Արտաքին քաղաքականության առումով դա շատ հասկանալի է, որովհետև 10 տարի եղել եք ՀՀ արտաքին գործերի նախարարը: Բայց Դուք քննադատում եք ՀՀ իշխանությունների վարած նաև տնտեսական քաղաքականությունը: Այնուամենայնիվ ի՞նչ նպատակ է հետապնդում Ձեր այս գործունեությունը, բացի այն, որ Դուք կասեք թե հայ եք ու ցավում եք մեր երկրի վիճակի համար:

- Իմ գործունեությունը մի նպատակ է հետապնդում, որ մենք ունենանք նորմալ պետություն: 20 տարի է անցել անկախությունից, բայց շատ հեռու ենք նորմալ ժողովրդավարական պետություն լինելուց: Եվ այդպիսի պետություն չլինելն ուղղակի խանգարում է մեր բարեկեցությանը: 20 տարի է անցել, վատ ենք ապրում, մարդիկ երկիրը թողնում` գնում են, ինստիտուտները չեն աշխատում: 10 տարի իմ կառավարության մեջ լինելը ինձ համար մեծ փորձ էր, ես լավ հասկացա Հայաստանի թերությունները, որովհետև առնչվում էի բոլորի հետ: Եվ երբ իմ պաշտոնավարման 10 տարին ավարտվեց, ես որոշեցի, որ մեր առաջ ծառացած հիմնական խնդիրները ոչ թե դրսում են, այլ ներսում են: Եվ ոչ թե պետք է արտաքին, այլ ներքին խնդիրների մասին շատ խոսել: Եվ միայն ներքինը կարգավորելուց հետո հնարավոր կլինի նորմալ պետություն ունենալ, նաև կկարողանանք մեր արտաքին խնդիրները լուծել: Դա է հիմնական մղիչ ուժը, որ ես որոշեցի չլինել այս կառավարության մեջ, որպեսզի իմ ձեռքերն ազատ լինեն, կարողանամ խոսել բոլոր այն հարցերի մասին, որ ուզում եմ բարձրացնել և համարում եմ, որ լուրջ խոչընդոտներ են մեր հետագա զարգացման համար: Եվ որոշեցի ստեղծել այս հիմնադրամը, որն իր գործունեությամբ կնպաստի քաղաքացիական հասարակության զարգացմանը, որն իր հերթին կարող է օժանդակել նաև այդ խնդիրների լուծմանը:

ամբողջությամբ

 

Վարդան Օսկանյանի հարցազրույցը Ա1+ -ում

Interviews
Մարտի 31-ին Ա1+-ի եթերում Արամ Աբրահամյանի P.S. հաղորդաշարը հյուրընկալել էր Վարդան Օսկանյանին: Վերջերս պրն. Օսկանյանը հոդված էր հրապարակել Ա. Աբրահամյանի կողմից խմբագրվող Առավոտ օրաթերթում, և քննարկումը  հիմնականում ծավալվեց  քաղաքական մենաշնորհի հիմնախնդիրների, հայաստանյան քաղաքական ինստիտուտների արդյունավետության և ունակությունների և շարունակվող  տնտեսական ճգնաժամի զսպման համար նոր քաղաքականության մշակման  անհրաժեշտության շուրջ:
Հեռուստադիտողների կողմից բարձրացվեցին նաև այլ հարցեր, այդ թվում Հայաստանի ներքին հիմնախնդիրների, Լեռնային Ղարաբաղի, ցեղասպանության ճանաչման, և արտաքին քաղաքականության վերաբերյալ:

 

Բանակից էլ կարևոր

Interviews
tatulՍոչիում կայացած եռակողմ հանդիպումից հետո Հայաստանի հասարակական-քաղաքական դաշտում հնչող մեկնաբանությունները  հիմնականում վերաբերում են պատերազմին և կանխատեսում, որ հանդիպումը բացառում է մոտ ապագայում պատերազմի վերսկսման հավանականությունը։ «Կապիտալն» այս մասին զրուցել է «Սիվիլիթաս» հիմնադրամի փորձագետ Թաթուլ Հակոբյանի հետ։

ամբողջությամբ

 

Կարեւոր են թե գիրքը, թե տրակտորը

Interviews
school_kids_Hatrut_12_11_19972009 թ. նոյեմբերի 6-ին «Գրադարանը յուրահատուկ հաստատություն է» եւ 2010 թ. սեպտեմբերի 9-ին «Մնաց ընթերցող գտնեն» հրապարակումներով տեղեկացրել ենք, որ «Սիվիլիթաս» հիմնադրամը ԱՄՆ դեսպանատան աջակցությամբ իրականացնում է «Գրադարանները որպես քաղաքացիական հասարակության կենտրոններ» դրամաշնորհային ծրագիրը՝ ՀՀ մարզերի գրադարանների համար: Մրցույթի արդյունքում ընտրվել է 10 գրադարան, որոնք ստացել են մոտ 36 միլիոն դրամ՝ ինչպես տեխնիկական վերազինման եւ գրքերի ձեռքբերման, այնպես էլ նորոգման համար:

ամբողջությամբ

 

«Ժխտվող իմ ողջ գոյությունը»

Interviews
salpiGM1915-ին իր ընտանիքը կորցրած աղջնակի՝ Թուրքիայից Հալեպ ձգվող ճամփորդությունը մի ճիչ է, որը լսվում է «ցեղասպանություն» եզրույթի շուրջ ձևավորված դիվանագիտության մյուս կողմից: Այդ փոքրիկ աղջկա պատմությունը պատմեց նրա թոռնուհին` Սալբի Ղազարյանը, ով մի ժամանակ զբաղվում էր Հայաստանի և Թուրքիայի միջև դիվանագիտական հարաբերություններով…

«Անձամբ ես ներողություն չեմ ակնկալում: Պահանջում եմ հանցանքի ընդունում: Ինձ համար կարևորը երեք հազարամյա գոյությանս ընդունումն է:

ամբողջությամբ

 

Վարդան Օսկանյանի հարցազրույցը Գալա հեռուստաընկերությանը

Interviews
Դիտել
-
Այն դադարից հետո, որ տեղի ունեցավ ապրիլի 22-ից հայ-թուրքական հարաբերությունների առումով, այսօր, Դմիտրի Մեդվեդևի` Թուրքիա կատարած այցից հետո, թուրքական մամուլում տեղեկություն եղավ, որ թուրքական խորհրդարանում հայ-թուրքական հարաբերությունները վավերացնելու առումով հնարավոր է ուղեցույց ընդունվի: Ես հարցս Մեդվեդևի այցի հետ կապեմ: Այս իրավիճակը Ձեզ չի՞ հիշեցնում 20-րդ դարասկզբի Լենին-Աթաթուրք համագործակցությունը, որի արդյունքում մենք կորցրեցինք Կարսը, որը Հայաստանի  Առաջին հանրապետության կազմում էր: Դուք վտանգավոր միտում չե՞ք տեսնում ռուս-թուրքական մերձեցումից:

ամբողջությամբ

 

Վարդան Օսկանյանի հարցազրույցը Առավոտ օրաթերթին

Interviews

VOՀամաձա՞յն եք արդյոք այն գնահատականներին, թե ԱՄՆ-ում ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանի ելույթը հստակ ցույց է տալիս, որ այս պահին պաշտոնական Երեւանը հակված է փակելու հայ-թուրքական ֆուտբոլային դիվանագիտության էջը, եւ Սերժ Սարգսյանը վերադառնում է այն դիրքերին, որոնք կային մինչ այդ նախաձեռնությունը ցուցաբերելը:


Ինձ զարմացնում է, որ երբ այս գործընթացի հետ կապված խնդիրներն ակնհայտ էին հենց առաջին օրվանից, իշխանությունները պնդում էին, թե նման խնդիրներ չկան և հիմա նույն խանդավառությամբ թուրքերին են մեղադրում ձախողման համար:  Ի՞նչ է, իշխանության ներկայացուցիչները նո՞ր են սկսել կարդալ թուրքերի հայտարարությունները, թե՞ նոր են հասկացել, որ խնդիրներ կան, այն դեպքում, երբ թուրքերն այսօր ասում են նույնը, ինչ ասում էին գործընթացի սկզբից: Ցավոք, իշխանությունները նախընտրել են հայ-թուրքական հարաբերությունների առումով կուտակված հարուստ փորձից օգտվելու փոխարեն` սեփական սխալներից սովորելու ճանապարհը:

ամբողջությամբ

 

Մենք այսօր շրջադարձային փուլում ենք

Interviews

- Ադրբեջանի արտգործնախարարը վերջերս հայտարարեց, թե մադրիդյան նորացված սկզբունքները, որոշ բացառություններով, իրենց համար ընդունելի են: Ադրբեջանը, կարծես, առաջին անգամ է պաշտոնապես հայտարարում, որ կողմ է կարգավորման ներկայացված առաջարկություններին: Ի՞նչ եք կարծում, փոխվե՞լ է Բաքվի սկզբունքային մոտեցումը, թե՞ հենց սկզբունքներն են փոխվել: «Որոշ բացառությունները» Ղարաբաղի կարգավիճակին չե՞ն վերաբերում արդյոք:

-Այն, որ ղարաբաղյան խնդրի կարգավորման շուրջ բոլորովին նոր պայմաններ են ստեղծվել, կարծում եմ, բավական ակնառու է: Ընդ որում, փոփոխություններն ակնհայտ են երկու մակարդակում` իրավիճակային և բովանդակային: Համոզված եմ, որ կարգավորման փաստաթղթում բովանդակային փոփոխությունը մեծ մասամբ հետևանք է իրավիճակային փոփոխության` հայ-թուրքական գործընթացի հետևանքով առաջ եկած նոր հանգամանքների:

ամբողջությամբ

 

Վարդան Օսկանյանի հարցազրույցը Թերթ.am-ին

Interviews

Oskanian-tertՀայաստանի և Թուրքիայի միջև հարաբերությունների բարելավման կարևորությունը հաշվի առնելով` խնդրին նոր մոտեցում և վերանայում է անհրաժեշտ։ Այս համոզմունքն ունի «Սիվիլիթաս» հիմնադրամի նախագահ, նախկին արտգործնախարար Վարդան Օսկանյանը, որը Tert.am-ի խնդրանքով անդրադարձել է հայ-թուրքական կարգավորման գործընթացի վերջին զարգացումներին, ինչպես նաև գործընթացի ձախողման հավանականությանը։

«Խնդրի առնչությամբ ես նույն կարծիքին եմ, ինչ գործընթացի սկզբնական շրջանում էի։ Սա երկուստեք սխալ հաշվարկների վրա կառուցված փաստաթուղթ էր։

Հայկական կողմի սխալ հաշվարկը հիմնված էր այն համոզման վրա, որ.
1.    հայ-թուրքական սահմանի բացումը կենաց և մահու խնդիր է Հայաստանի ներքաղաքական կայունության և տնտեսական զարգացման համար,
2.    Թուրքիան հեշտությամբ կգնա Ադրբեջանի շահերի դեմ,
3.    եթե փաստաթղթում չկա «Կարսի պայմանագիր., «Ցեղասպանություն» և «Լեռնային Ղարաբաղ» բառերը, այս հարցերին առնչվող ձևակերպումները կարելի է ներկայացնել հայ ժողովրդին որպես անվնաս ձևակերպումներ ` օգտագործելով պետական պրոպագանդան։
Թուրքական կողմի սխալ հաշվարկը հիմնված էր այն համոզման վրա, որ.

ամբողջությամբ

 

Ո՞րն է խնդիրը

Դիտել

Պարոն Օսկանյան, Հայաստանի հասարակական-քաղաքական շրջանակների ուշադրությունն այժմ կարծես թե սևեռված է հայ-թուրքական արձանագրությունների վավերացման փուլին: Բայց արդյո՞ք այդ ուշադրությունն այլեւս ավելորդ չէ եւ արդյո՞ք արդեն ինչ-որ բաներ կանխորոշված չեն, եւ դրանց վրա ուշադրությունն ընդամենը նպաստում է այլ, առավել կարեւոր խնդիրներն անուշադրության մատնելուն:

Այս արձանագրութունների ստորագրումից հետո, մնացածն ինձ համար արդեն տեխնիկական խնդիր է, որի քննարկումն ինքնին գրեթե իմաստազուրկ է: Ինձ համար դեռևս անընդունելի, անհասկանալի և անբացատրելի է, թե ինչպես է անկախ Հայաստանի Հանրապետությունը, որը որպես միջազգային իրավունքի լիիրավ սուբյեկտ պարտավոր է պաշտպանել սեփական շահերը, առանց երկար մտածելու ստորագրում  մի փաստաթղթի տակ, որն աներկբայորեն հակասում է մեր ազգային շահերին: Իսկապես, ինչպես ձեր հարցում նշում եք, ստեղծված իրավիճակն անհեթեթ է, երբ այսպիսի ակնհայտ կապիտուլյացիայից հետո մենք դեռ ազգովի սպասում և քննարկում ենք, թե ինչ կանի Թուրքիան, կբացի սահմանը, թե չի բացի: Գնդակն իրոք Թուրքիայի դաշտում է, բայց դրանով հպարտանալու առիթ չեմ տեսնում: Այսքան զիջումներից հետո գոնե գնդակը մեր դաշտում պետք է լիներ: Մենք մեր ողջ ռեսուրսն ու էներգիան վատնում ենք մեր հսկողությունից դուրս եկած այս գործընթացի վրա, որի հետևանքները չեզոքացնելու համար ապագայում հայտնի չէ, թե որքան ուժ ու ժամանակ է պահանջվելու:

ամբողջությամբ

 

Վարդան Օսկանյանի հարցազրույցը "Ազատություն" ռադիոկայանին

Օգոստոսի 1-ին Վարդան Օսկանյանը հյուրընկալվեց “Ազատություն” ռադիոկայանի “Տեսակետների խաչմերուկ” հաղորդաշարին: Պատասխանելով ՀԱԿ-ի անդամ գործիչների կողմից բանավեճի հրավերի մասին հարցին Վարդան Օսկանյանը ասաց.

“Ես որևէ մեկի հետ վիճելու խնդիր չունեմ: Մեծ հաճույքով ցանկացած հարցի շուրջ կարող եմ բանավիճել, բայց այդ վիճաբանությունը ինչ-որ նպատակի պետք է ծառայի և ինքնանպատակ չպետք է լինի: Ես կարծում եմ, ընդդիմությունն այսօր պետք է վիճաբանութան հրավիրի ներկա իշխանությանը, այն մարդկանց, ովքեր բանակցում են այսօր: Իհարկե պատմության, անցյալի, նախորդ 17 տարիների շուրջ մենք կարող ենք զրուցել, և Սիվիլիթասը բազմաթիվ նման քննարկումներ անում է: Միգուցե եկող ամիսների ընթացքում կարելի է մեկ քննարկում ԼՂ հարցի շուրջ կազմակերպել, և բոլոր նրանք, ովքեր ցանկանում են մասնակցել, կարող են գալ, բայց կոնկրետ հիմա իմ վիճաբանությունը ընդդիմության հետ իսկապես նպատակին չի ծառայելու: Ես կարծում եմ նրանց հիմնական թիրախը պետք է լինի այսօրվա իշխանությունը:"

ամբողջությամբ

 

Իշխանության ուժը սեփական հասարակության վստահությունն է

- Պրն. Օսկանյան, արդեն բավական ժամանակ է անցել այն պահից, երբ Հայաստանի նոր իշխանությունը հռչակեց արտաքին քաղաքականության նախաձեռնող եւ ակտիվ կուրս: Ձեր կարծիքով, կարո՞ղ ենք արդյոք գնահատել, թեկուզ նախնական իմաստով, այդ կուրսի արդյունքը, և ընդհանրապես, ի՞նչ տարբերություն եք նկատում “նախաձեռնողական” հռչակված կուրսի եւ մինչ այդ վարած արտաքին քաղաքականության միջև:

- Նախաձեռնող քաղաքականության մասին երկու նկատառում ունեմ: Առաջինը` արտաքին քաղաքականության մեջ ինչ որ բան նախաձեռնելուց առաջ ամեն քայլը պետք է սկզբից մինչև վերջ լավ հաշվարկված լինի, այլապես նախաձեռնությունը կարող է նախաձեռնողի դեմ աշխատել:

Երկրորդ` նախաձեռնողականությունը պետք է ճիշտ ընկալել: Միջազգային հարաբերությունները ստատիկ վիճակում չեն, և երկիրը տարբեր իրավիճակներում տարբեր երկրների ճնշման տակ է լինում ինչ որ քայլ անելու կամ չանելու, ազդելու կամ հակազդելու իր անմիջական միջավայրում արվող այլ քայլերին: Ուստի այդպիսի իրավիճակներում ինչ-որ քայլ չանելը նույնքան նախաձեռնություն է, որքան քայլ անելը:

ամբողջությամբ

 

Վարդան Օսկանյանի հարցազրույցը Կապիտալ օրաթերթին

Էրդողանի հայտարարությունը Բաքվում, որ սահմանը չի բացվի, քանի դեռ “ադրբեջանական տարածքները մնում են հայկական օկուպացիայի տակ” թուրքական “Հուրիեթ” թերթը որակեց որպես “նոր ճանապարհային խոչընդոտ ճանապարհային քարտեզի վրա”: Ի՞նչ եք կարծում, հայ-թուրքական կարգավորման գործընթացը իսկապե՞ս փակուղի մտավ, թե՞ հայտարարությունն Ադրբեջանում ներքին սպառման համար էր:
Կարծում եմ Էրդողանի այս վերջին հայտարարությունը նույնիսկ “ամենալավատեսների” մոտ այլևս կասկածի տեղիք չի թողնում, որ Թուրքիան լավագույնս շահարկեց և հօգուտ իրեն օգտագործեց անցյալ տարվա հունիսին Հայաստանի դրսևորած բարի կամքը: Թուրքիան դեռևս չի բացել սահմանը, բայց արդեն շահել է բազմաթիվ դիվիդենտներ` ցեղասպանության միջազգային ճանաչման գործընթացում հայկական դիրքերի զգալի թուլացում և Ղարաբաղի հարցում վճռորոշ դերակատարում, խնդիրը կապելով հայ-թուրքական սահմանի բացմանը:

ամբողջությամբ

 

Վարդան Օսկանյանի հարցազրույցը Գալա հեռուստաընկերությանը

Interviews
Դիտել

Պրն Օսկանյան, արտգործնախարարի պաշտոնը թողնելուց հետո Դուք զբաղվեցիք Սիվիլիթաս հիմնադրամի ստեղծումով: Ինչո՞վ էր պայմանավորված դա և ի՞նչ նպատակ է դրել ձեր հիմնադրամը:


Նախ ուզում եմ շնորհակալություն հայտնել հրավերի համար : Այստեղ եկել եմ մեծ ուրախությամբ, նաև` հպարտությամբ: Երևանում վերջերս Գալա հեռուստատեսության վերաբերյալ բազմաթիվ պատմություններ ենք լսել, որ Գալան խնդիրներ ունեցավ: Ես ուրախ եմ, որ այդ բոլորը  հարթվել են, և դուք եթերում եք ու շարունակում եք ձեր գործունեությունը: Ինձ ուրախացրեց այն ժողովրդական աջակցությունը, որ Դուք ստացաք Գյումրիից: Փողի կարիք ունեիք՝ ժողովուրդն իր սուղ միջոցներից տրամադրեց: Սա այն է, ինչին ես ձգտում եմ հիմնադրամի միջոցով՝ գիտակից քաղաքացիական հասարակության ստեղծմանը Հայաստանում, որը էապես կնպաստի մեր ժողովրդավարության առավել ամրագրմանը: Իմ գործունեության ձևի փոփոխությունը պայմանավորված է նրանով, որ ես տասը տարի արտաքին գործերի նախարար էի և դա բավական երկար ժամանակահատված է և պահը եկել էր անցնելու այլ գործունեության:

ամբողջությամբ

 

Վարդան Օսկանյանի հարցազրույցը 168 ժամ պարբերականին

Interviews

- Անկախության 20 տարիների ընթացքում Հայաստանն ի՞նչ ձեռքբերումներ ունեցավ: Եվ ի՞նչն է պակասում մեր երկրին` ամուր պետականություն ունենալու համար:

- Շատ դրական բաներ կան: Անցած 20 տարիների ընթացքում համեմատաբար զարգացում ենք ապրել, պետական ինստիտուտներն են ինչ-որ չափով կայացել: Ձեռքբերում է նաեւ Լեռնային Ղարաբաղի հարցում մեր հաջողությունները սկզբնական շրջանում ռազմական դաշտում, հետո` նաեւ դիվանագիտական: Այն փաստը, որ այսօր ամրագրվել է ԼՂ ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքը, կարծում եմ, իրոք, ձեռքբերում է: Երբ մի օր միջազգային հանրությունը ճանաչի ԼՂ անկախությունը, կարծում եմ, որ դրա արմատները պետք է փնտրել այսօր առկա բանակցային փաստաթղթում ինքնորոշման իրավունքի ամրագրման մեջ: Բայց մյուս կողմից` 20-ամյակ է, հոբելյանական տարի, հետադարձ հայացք ես գցում ու փորձում հասկանալ, թե ինչն ես ճիշտ արել, ինչը` սխալ: Իհարկե, մենք դեռ բացթողումներ ունենք, դրա ցուցակը շատ երկար է: Բայց եթե պիտի առանձնացնեմ, թե մեր հետագա զարգացման ամենակարեւոր բացթողումը, իմ գնահատմամբ, այն է, որ մենք չկարողացանք ստեղծել առողջ, քաղաքական դաշտ, մենք չկարողացանք մեր քաղաքական համակարգում հակակշիռներ ստեղծել: Դեռեւս մնում ենք միակուսակցական համակարգում:

ամբողջությամբ

 

Ներգաղթը ճանապարհ է ուրիշ պատասխաններ եւ կենսակերպ որոնող մարդկանց համար

Interviews
2923Հայաստան-Ադրբեջան - 2011. կարծիքներ ու մեկնաբանություններ 

Հայկական եւ ադրբեջանական Սփյուռքի եւ դրանց նշանակության մասին են ստորեւ ներկայացվող հարցազրույցները: Հայաստանի եւ Ադրբեջանի այսօրվաիրականություններն իրենց ամբողջության մեջ ուրվագծող մեր հարցումները (20 թեմաներով 40 տարբեր մասնագետների հետ զույգ հարցազրույցների շարք) «Ռեգիոն»հետազոտական կենտրոնի եւ Ադրբեջանում Խաղաղության եւ ժողովրդավարության ինստիտուտի համատեղ ծրագրի մեկ բաժինն են: Ծրագրին աջակցում ենՀայաստանում եւ Ադրբեջանում Բրիտանիայի դեսպանատները: Հարցազրույցները միաժամանակ տպագրվում են «Հետք» եւ Ադրբեջանում «Նովոյե Վրեմյա»թերթերում: Ադրբեջանում հարցազրույցներն անցկացնում է Խաղաղության եւ ժողովրդավարության ինստիտուտը: «Ռեգիոն» հետազոտական կենտրոն

ամբողջությամբ

 

Թաթուլ Հակոբյանի հարցազրույցը «Ազատություն» ռադիոկայանին

Interviews
Դիտել
tatulՀունիսի 25-ին «Ազատություն» ռադիոկայանի հայկական ծառայության «Տեսակետների խաչմերուկ» հաղորդման հյուրեր են լրագրող, Սիվիլիթասի վերլուծաբան Թաթուլ Հակոբյանը և «Եվրոպական ինտեգրացիա» ՀԿ-ի նախագահ, ՀՀ նախագահի աշխատակազմում աշխատող վերլուծաբան Կարեն Բեքարյանը: Լրագրող Աննա Իսրայելյանի հյուրերը անդրադառնում են նախօրեին՝ հունիսի 24-ին Կազանում Դմիտրի Մեդվեդևի միջնորդությամբ և մասնակցությամբ կայացած նախագահներ Սերժ Սարգսյանի և Իլհամ Ալիևի հանդիպմանը և արցախյան բանակցային գործընթացի ներկա փուլին:
 

Թաթուլ Հակոբյանի հարցազրույցը Գալլա հեռուստաընկերությանը

Interviews
Գյումրիի ԳԱԼԱ հեռուստաընկերության քաղաքական մեկնաբան Դերենիկ Մալխասյանի հետ զրույցում լրագրող, Սիվիլիթասի վերլուծաբան Թաթուլ Հակոբյանն անդրադառնում է Հայաստանում ստեղծված ներքաղաքական իրադրությանը, առաջին հերթին Սերժ Սարգսյան-Լևոն Տեր-Պետրոսյան երկխոսությանը, ինչպես նաև արտաքին քաղաքականությանը, մասնավորապես Թուրքիա-Հայաստան հարաբերություններին ու արցախյան հակամարտությանը:
 

«Քի Վեսթը “շեղում” էր բանակցային գործընթացի տրամաբանությունից»

Interviews
- Քի Վեսթի բանակցություններից անցել է ուղիղ 10 տարի: Եթե այդ գործընթացը գնահատենք այսօրվա դիրքերից, որքանո՞վ էր իրական խաղաղության ձեռքբերումը Ֆլորիդայում:

- Հետադարձ հայացք նետելով Քի Վեսթի վրա` կարող եմ ասել, որ այն որոշակի “շեղում” էր Լեռնային Ղարաբաղի բանակցային գործընթացի նախորդ տրամաբանությունից: Շեղում էր այն իմաստով, որ փորձ էր արվում վերջնական լուծում տալ հարցին, ամեն ինչ եզրափակել միանգամից` հետագայի համար ոչինչ չթողնելով: Այդ փաստաթուղթն ամբողջական եւ վերջնական լուծում պետք է տար խնդրին: Կարծում եմ, որ այս տրամաբանությունը ծնվել էր Ռոբերտ Քոչարյանի եւ Հեյդար Ալիեւի շփումներից: Ենթադրում եմ, որ նման տարբերակով խնդրին լուծում տալը կարող էր Հեյդար Ալիեւի գաղափարը լինել` հաշվի առնելով նրա տարիքը եւ իշխանությունը որդուն փոխանցելու ցանկությունը: Թերևս, Ադրբեջանի նախագահն ուզում էր որդու ուսերից հանել հետագա բեռը, ինչը բնական ցանկություն էր մի մարդու համար, ով իրեն համարում էր ոչ միայն իր որդու, այլեւ ողջ երկրի հայրը:

Քի Վեսթը շեղում էր նաեւ գաղափարական առումով: Ամերիկացիներն այսպիսի մի արտահայտություն ունեն. “Too good to be true” («Չափից ավելի լավ է իրականություն լինելու համար»): Այն ժամանակ խոսքը Լեռնային Ղարաբաղը` Լաչինի մի հատվածով Հայաստանի սուվերենության տակ դնելու մասին էր: Այսինքն, Հայաստանն ու Լեռնային Ղարաբաղը պետք է լինեին մեկ պետություն` այսօրվա իմ գնահատմամբ, Ադրբեջանի տեսանկյունից ոչ այնքան համարժեք փոխանակման դիմաց. Ադրբեջանն ընդամենը պետք է իրավունք ստանար ՀՀ տարածքով անխափան կապ հաստատել Նախիջեւանի հետ: Սա էր փաստաթղթի ամբողջ առանցքը:

ամբողջությամբ

 

Գնաճը հետևանք է

Interviews
Փակուղուց դուրս գալու համար պետք է իրականացնել  4 անհետաձգելի գործողություն
Գների զսպմանն ուղղված կառավարության վերջին օրենսդրական նախաձեռնությունները մեկ անգամ եւս ցույց են տալիս, որ կառավարությունը պատրաստ չէ կամ, որ ավելի վատ է, չի ցանկանում արմատական բարեփոխումներ իրականացնել։

Կառավարության առաջ ծառացած խնդիրն այսօր միայն գնաճը չէ։ Կարելի է ասել, որ գնաճն ընդամենը հետեւանք է մի շարք տնտեսական խնդիրների, որոնք հրատապ լուծման կարիք ունեն։ Փակուղային իրավիճակից դուրս գալու համար անհետաձգելի չորս գործողություններ պետք է իրականացվեն։

ամբողջությամբ

 

Օսկանյանը տնտեսական մարտահրավերների շուրջ

Interviews

«Սիվիլիթասի» խորհրդի նախագահ և նախկին արտգործնախարար Վարդան Օսկանյանի հարցազրույցը օրվա գերխնդրի շուրջ:

ամբողջությամբ

 

Մենք` հայերս, ընդհանրապես գաղափարախոսություններ չունենք

Interviews
hawk_Ararat_4Վերջերս սփյուռքի նախարար Հրանուշ Հակոբյանը կոչ արեց սփյուռքահայ երիտասարդներին գալ և ծառայել հայկական բանակում [ինչպես օրինակ Իսրայելի բանակի պարագայում]: «Սիվիլիթաս» հիմնադրամի տնօրեն Սալբի Ղազարյանը «Կապիտալի» հետ զրույցում ասում է, որ քանի դեռ գոյություն չունի  Սփյուռք-Հայաստան հարաբերությունների ընդհանուր պատկերացում և գաղափարախոսություն, որևէ առանձին ծրագիր չի կարող հաջողել:

ամբողջությամբ

 

Վարդան Օսկանյանի հարցազրույցը Armenia Today ինտերնետային պարբերականին

Interviews
VOՊարոն Օսկանյան, ձեր գնահատականով արդյո՞ք հայ-թուրքական գործընթացը կարելի է սառեցված համարել, այն դեպքում, երբ ստորագրված արձանագրությունները դեռևս Հայաստանի խորհրդարանի մեծ օրակարգում են:

ամբողջությամբ

 

Վարդան Օսկանյանի հարցազրույցը Երկիր Մեդիա հեռուստաընկերությանը

Interviews
Դիտել

-Ինչպես և սպասվում էր, հայ-թուրքական հաշտեցման գործընթացի վերաբերյալ մինչև Ապրիլի 24-ը հանրային  և լրագրողական հետաքրքրությունն աճեց: Մինչև Ապրիլի 24-ը մարդիկ սպասում էին, թե ինչ է ասելու հանրապետության նախագահը իր արդեն հայտնի ուղերձում և ինչ է ասելու Միացյալ Նահանգների նախագահն իր ուղերձում: Հիմա հայտնի է,թե ով ինչ ասաց և ինչ չասաց և ինչ իրավիճակում ենք: Հետայսու, դժվար թե այնքան շատ տեղեկատվական առիթներ լինեն, որ մենք անընդհատ և շարունակաբար անդրադարձներ ունենանք, ինչպես նախորդ ժամանակաշրջանում էր, բայց հիմա էլ ամփոփիչ մեկնաբանություններ կան և լինելու են գոնե այս ժամանակաշրջանում: “Երկրի հարցը” ծրագրում ես այսօր զրուցելու եմ Սիվիլիթաս հիմնադրամի խորհրդի նախագահ, Հայաստանի նախկին արտգործնախարար Վարդան Օսկանյանի հետ: Բարի երեկո:

ամբողջությամբ

 

Թուրքիան չի փոխելու վերաբերմունքը ո՛չ Ցեղասպանության խնդրի, ո՛չ Լեռնային Ղարաբաղի նկատմամբ

Interviews
GerardChaliand- Արդյո՞ք Թուրքիան նոր աշխարհաքաղաքական դերակատարում ունի տարածաշրջանում: «Զրո խնդիր հարևանների հետ» քաղաքականությունը իսկապե՞ս նոր է, թե՞ դա հին իրականության նոր անվանումն է:
- Թուրքիայի աշխարհաքաղաքական դերը տարածաշրջանում, չնայած ավելի շատ ցուցադրական է, քան իրականում ազդեցիկ, պետք է, այնուամենայնիվ, լուրջ ընկալվի: Երեսունհինգ տարի առաջ իսլամական Մերձավոր Արևելքում առաջատարները Նասերի Եգիպտոսն ու Իրանն էին: Թուրքիան զգալիորեն հետ էր և մեկուսացված, շրջապատված անբարյացակամ հարևաններով` ԽՍՀՄ, Իրան, Հունաստան, Սիրիա, Բուլղարիա:  Այսօր Թուրքիան դե ֆակտո առաջին երկիրն է իսլամական Մերձավոր Արևելքում: Ինչ վերաբերում է «Զրո խնդիր» քաղաքականությանը, դա միայն կարգախոս է: Համենայն դեպս, ակնհայտ է, որ Հայաստանի հետ հարաբերությունների պարագայում Թուրքիան չի փոխելու վերաբերմունքը ո՛չ Ցեղասպանության խնդրի, ո՛չ Լեռնային Ղարաբաղի նկատմամբ։

ամբողջությամբ

 

Վարդան Օսկանյանի հարցազրույցը «Ա1+» հեռուստաընկերությանը

Interviews
Դիտել
- Պարոն Օսկանյան, Ձեր կարծիքով ո՞ւր է հասել ԼՂ հիմնախնդրի բանակցային գործընթացը: Ադրբեջանի ԱԳ նախարարն ասում է, որ իրենք արդեն հավանություն են տվել նորացված Մադրիդյան սկզբունքներին և հիմա հերթը հայկական կողմինն է:

- Եթե Ադրբեջանը, իսկապես «այո» է ասել, և հայկական կողմը թերևս ոչինչ չի ասում, բայց փաստաթուղթն այնքան էլ մեր օգտին չէ, դա նշանակում է, որ ԼՂ հարցի շուրջ իրավիճակի լուրջ փոփոխություն կա: Սա բանակցվող փաստաթուղթ է: Նախկինում եղել են փաստաթղթեր, որ ներկայացվել են կողմերին, սակայն չեն բանակցվել: Սա բանակցվող փաստաթուղթ է, սկսվել է Պրահայում, այնուհետև Մադրիդում առաջին փուլն է ավարտվել և հիմա նորացված Մադրիդյան տարբերակը կա: Եթե Ադրբեջանն «այո» է ասում բանակցվող փաստաթղթին, իսկ Հայաստանը «ոչ»` սա լավ չէ: Հարց պետք է տալ, թե ինչ պատահեց, որ հանկարծ բանակցվող փաստաթուղթը այսպիսի վիճակում հայտնվեց: Հայկական կողմը եթե առաջին անգամ 1998թ-ից ի վեր «ոչ» է ասելու ինչ-որ փաստաթղթի` սա իսկապես իրավիճակի լուրջ փոփոխություն է:

ամբողջությամբ

 

Վարդան Օսկանյանի հարցազրույցը 168 ժամ օրաթերթին

Interviews

168logo- Պարոն Օսկանյան, ինչպե՞ս եք գնահատում այն հանգամանքը, որ Սոչիում կողմերի հետ համաձայնեցվել է ԼՂՀ կարգավորման փաստաթղթի նախաբանը: Արդյո՞ք դա համընկնում է կարգավորման` ի սկզբանե որդեգրած` «Ամեն ինչ համաձայնեցված չէ, ուրեմն ոչինչ համաձայնեցված չէ» սկզբունքին:

- Այդ սկզբունքը մշակված է հենց Ղարաբաղի խնդրի նման բարդ հարցերի համար, որոնց առնչվող փաստաթղթերում ամեն նախադասություն փոխկապակցված է, եւ որտեղ ամեն բառ նշանակություն ունի: Հենց այդ պատճառով ցանկացած հրապարակային հայտարարությանը համաձայնելիս, պետք է առավելագույն զգուշավորություն ցուցաբերել, քանի դեռ բանակցային փաստաթղթում ամեն ինչ համաձայնեցված չէ: Այդ առումով ձեր նշած հայտարարությունը առնվազն տարակուսանքի տեղիք է տալիս, հատկապես, որ նման նախորդ «համաձայնությունների» արդյունքում թե Մայնդորֆյան փաստաթղթով, թե Աթենքյան հայտարարությամբ Ադրբեջանը շահարկման բազմաթիվ առիթներ ստացավ:

ամբողջությամբ

 

Վարդան Օսկանյանի հարցազրույցը «Կենտրոն» հեռուստաընկերությանը

Interviews
Դիտել
-Պրն Օսկանյան, կարծես թե Հայաստանի արտաքին քաղաքականության կուրսը դարձել է ավելի նախաձեռնողական: Իրանի հետ երկաթուղին, Վրաստանի հետ մայրուղին, Թուրքիայի հետ կապված խնդիրներ, Ռուսաստանի հետ հարաբերություններ, Մեդվեդևն է գալիս: Այսինքն տպավորություն, որ Հայաստանը ավելի ակտիվ արտաքին քաղաքական կուրս է վարում: Կարելի է ասել, որ այս մարտավարությունը, այս մոտեցումները մի տեսակ այլ են քան ձեր ժամանակ էր:

ամբողջությամբ

 

Յուրաքանչյուր իշխանություն պատասխանատու է իր ժամանակահատվածի համար

Interviews

- Պարոն Օսկանյան, Ձեր կարծիքով՝ Մադրիդյան սկզբունքների բացահայտված կետերն ավելի շուտ Հայաստանի եւ Լեռնային Ղարաբաղի՞, թե՞ Ադրբեջանի համար են ընդունելի: Եվ ընդհանրապես ինչպե՞ս եք գնահատում այդ առաջարկությունը:

- Երբ խոսքը վերաբերում է ղարաբաղյան խնդրի կարգավորմանը, հասարակության տրամադրությունները կարելի է պայմանականորեն բաժանել երկու մասի: Կա մի հատված, որի համար ցանկացած զիջում անընդունելի է: Այդ հատվածի համար ցանկացած փաստաթուղթ, որը կլինի հայ-ադրբեջանական բանակցությունների արդյունքը, ինքնըստինքյան անընդունելի է: Այս մոտեցումը հասկանալի է, բայց այդ դեպքում պետք է ընդունենք, որ մենք բանակցությունների կարիք չունենք, եւ այդ տարբերակի իրականացումը կախված է նրանից, թե ինչ գին ենք պատրաստ դրա համար վճարել: Եթե խնդիրն, այնուամենայնիվ, բանակցային լուծմանը հասնելն է, ապա կարեւոր է հասկանալ, որ ցանկացած փաստաթուղթ, որը ծնվում է հայ-ադրբեջանական բանակցությունների արդյունքում, պետք է դիտարկել երկու տեսանկյունից. առաջինը` սկզբունքների, որի վրա կառուցված է փաստաթուղթը, եւ երկրորդը` հենց բուն փաստաթղթի` իր բոլոր մանրամասներով:

ամբողջությամբ

 

Վարդան Օսկանյանի հարցազրույցը Գալա հեռուստաընկերությանը

Interviews
Դիտել

-Պրն. Օսկանյան, այս թեժ ընտրական պրոցեսներն ավարտվեցին, և որպես արձագանք Դուք վերջին օրերին` երեկ չէ առաջի օրը, կազմակերպեցիք “Ընտրական իրավունք” թեմայով քննարկում, որին մասնակցում էին տարբեր քաղաքական ուժեր, հասարակական կազմակերպությունների ներկայացուցիչներ: Ի՞նչ արձանագրեցիք այդ քննարկման ընթացքում և չե՞ք կարծում, որ նման քննարկումներն ընտրություններից առաջ ավելի ճիշտ է կազմակերպել, որպեսզի կանխվեն ինչ-ինչ բաներ: Ընտրություններից հետո կարծես արդեն ավելի շուտ մնում է վերլուծել ուղղակի անցածը, և մյուս ընտրություններին կկանգնենք նույն փաստի առաջ:


-Ես կարծում եմ, որ սա հետևողական աշխատանք պետք է լինի: Կոնկրետ այս դեպքի պարագայում, եթե նույնիսկ ընտրություններից առաջ կազմակերպած լինեինք, չեմ կարծում, որ ինչ-որ բան էինք կանխելու: Համենայն դեպս, մենք նախատեսել էինք այս հավաքը կազմակերպել նախքան ընտրությունները, թվականը հենց այդպես էր ընտրվել, չգիտեինք արդյունքը ինչ կլիներ, բայց իհարկե կանխատեսում էինք, համենայն դեպս, խախտումներ կլինեն: Ես շատ կարևոր եմ համարում նման քննարկումները, ինչքան շատ լինեն դրանք, այդքան շատ մեր օգուտը կլինի: Իսկապես արդեն տասնյոթ տարի է Հայաստանը անկախ պետություն է, և կարող ենք արձանագրել, որ դեռևս  մենք չենք կարողանում ազատ, արդար ընտրություններ անցկացնել: Միշտ ինչ-որ խախտումներ են լինում: Իհարկե այստեղ խախտումների չափը, տեսակը և այլն արդեն կարևոր չէ:

ամբողջությամբ

 

Վարդան Օսկանյանի հարցազրույցը «Իրավունքը de facto» թերթին

-Պարոն Օսկանյան, ի՞նչ եք կարծում, Սերժ Սարգսյանը վտանգավո՞ր խաղի մեջ է մտել այս փուլում. նկատի ունեմ հայ-թուրքական հարաբերություններ, Ղարաբաղ, ՆԱՏՕ, ԱՄՆ, ԵՄ, Ռուսաստան, տարածաշրջան` ամբողջ թնջուկը, և կկարողանա՞, արդյոք, անվնաս դուրս բերել Հայաստանն այդ ամենի միջից:

-«Վտանգավոր խաղ» ձևակերպում չէի ցանկանա կիրառել: Սակայն գոնե ինձ համար ակնհայտ է, որ Հայաստանի Հանրապետությունը մտել է մի գործընթացի մեջ, որի վրա շատ արագ կորցրել է իր ազդեցությունը: Ես վտանգը դրանում եմ տեսնում: Հայ-թուրքական հարաբերություններն այսօր շաղկապված են ղարաբաղյան խնդրի հետ, ինչի վառ ապացույցը Էրդողան-Պուտին վերջին հանդիպումն էր, որի օրակարգային հարցերից մեկը ԼՂ խնդրի կարգավորումն էր: «Խորագիրը» խիստ ակնհայտ է` Հայաստանի հետ հարաբերությունները լավացնելու համար եկեք լուծենք Ղարաբաղի հարցը: Սա ամենաանցանկալի սցենարն է, որ երբևէ կարելի էր մտածել, երևակայել:

ամբողջությամբ

 
ՍԻՎԻԼԻԹԱՍԻ ՆԵՐՍՈՒՄ
Մտորելու փաստեր

Հայաստանում թատրոնների ներկայացումների քանակը (1) և հաճախումներ թատրոններ (2)

(1) (2)
2008 2,364 409,500
2009 2,443 367,800
2010 2,331 394,800
2011 2,707 458,900

Կարծիքներ, աղբյուրներ

Հրատարակություններ
Screen_shot_2011-12-31_at_3.22.34_PM
Մեր ծրագրերը
Հարևանները միմյանց մասին` հոդվածներ մամուլից
Ծրագրի նպատակն է հայ և թուրք հասարակությունների միջև երկխոսության և բանավեճի խթանումը, հարևաննների միջև բազմաթիվ խնդիրների, մտահոգությունների, սահմանափակումների և հնարավորություների շուրջ, հայկական և թուրքական մամուլից այս թեմաներին առնչվող հրապարակումների թարգմանությունների միջոցով:
Ծրագրի նպատակն է հայ և թուրք հասարակությունների միջև երկխոսության և բանավեճի խթանումը, հարևաննների միջև բազմաթիվ խնդիրների, մտահոգությունների, սահմանափակումների և հնարավորություների շուրջ, հայկական և թուրքական մամուլից այս թեմաներին առնչվող հրապարակումների թարգմանությունների միջոցով:
Հանրային հարցումներ
Նորվեգիայի և Գերմանիայի կառավարությունների աջակցությամբ «Սիվիլիթաս» հիմնադրամը մի քանի ամիս առաջ սկսեց հանրային հարցումներ անցկացնել Հայաստանի ամբողջ տարածքով։ Հարցումների արդյունքները պարբերաբար հասանելի են լինելու զանգվածային լրատվամիջոցների համար՝ ակնկալիքով, որ դրանք նաև հանրային քննարկումների տեղիք կտան։

ամբողջությամբ

Կիզակետ

 
Civil.am

Հետևեք Հայաստանի քաղաքացիական հասարակության գործունեությանը civil.am կայքում: Գտեք նոր գործընկերներ, տեղեկացեք համագործակցության հնարավորությունների մասին: Աջակցեք ընթացիկ ծրագրերին և քաջալերեք նոր ծրագրերի ստեղծմանը:
 
Podcast
Սիվիլիթասի բլոգ
Կարդացե՛ք․ տեսակետներ, իրադարձություններ, կարծիքներ։ Այսօր` Ես բանակ չգնացի… Ես ապրում եմ…
Սիվիլիթասն ինտերնետում