Տնտեսական ճգնաժամը Հայաստանում ավարտվե՞լ է, շուտով կավարտվի՞, թե՞ մոտ ապագայում չի ավարտվի
| Երկխոսություն |
Մեր նախորդ հարցումն էր. տնտեսական ճգնաժամը Հայաստանում ավարտվե՞լ է, շուտով կավարտվի՞, թե՞ մոտ ապագայում չի ավարտվի:
Հարցման մանակիցների 80 տոկոսը կարծում է, որ ճգնաժամը մոտ ապագայում չի ավարտվի: Մոտ 12 տոկոսը ակնկալում է, որ այն շուտով կավարտվի, և 8,5 տոկոսի կարծիքով այն արդեն ավարտվել է:
Պաշտոնական վիճակագրության համաձայն այս տարվա հունվար-ապրիլ ամիսներին նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ արձանագրվել է ՀՆԱ-ի 7,2 տոկոսի աճ: Զուտ վիճակագրական տվյալների տեսանկյունից, եթե աճի այս տեմպերը պահպանվեն, 2012-13-ին, Հայաստանը կհասնի տնտեսության նախաճգնաժամային, այսինքն` 2008-ի սկզբի մակարդակին: 90-ականների սկզբին 40 տոկոսի անկում արձանագրած տնտեսությունը միայն 2002-ից մի քանի տարի շարունակ երկնիշ տնտեսական աճի արդյունքում հասավ ՀՆԱ-ի 2008-ի մակարդակին, որը նույնպես դժվար էր բավարար համարել: Նույնիսկ տարիների երկնիշ աճը չլուծեց բնակչության համընդհանուր նվազագույն բարեկեցության խնդիրը: Ավելորդ է ասել, որ երկու ճգնաժամային տարիներից հետո դանդաղ վերականգնումը, նույնիսկ եթե այն կայուն շարունակվի, միայն տարիներ անց տնտեսության մեջ որոշակի տեսանելի դրական տեղաշարժ կապահովի: Սա է թերևս մեր հարցմանը մասնակցածների մեծ մասի` 80 տոկոսի թերահավատության պատճառը:
Թեև, պատճառներ կարելի է փնտրել նաև այլ տեղ: Հատկապես ճգնաժամային պայմանները պետք է ստիպեն տնտեսական քաղաքականության պատասխանատուներին գործել արագ ու համարձակ և դիմել կտրուկ, հաճախ որոշ շրջանակների շահերին հակասող այնպիսի քայլերի, որոնց դիմելու կարիք թեև կար նաև տնտեսական վերելքի պայմաններում, բայց այնքան սուր չէր: Այդ առումով, արդյո՞ք կառավարությունը բավարար կտրուկ արձագանքեց տնտեսական ճգնաժամին: Արդյո՞ք այս 2 տարվա ընթացքում իրականացվեցին Հայաստանի տնտեսությանն այդքան անհրաժեշտ բարեփոխումները: Արդյո՞ք լուծվեցին տնտեսության զարգացմանը խոչընդոտող խորքային խնդիրները` մենաշնորհները, հովանավորչությունը, բիզնեսի և իշխանության սերտաճումը:
Այս հարցերի պատասխաններն են թերևս, որ մեր հարցման մասնակիցներին թերահավատություն են ներշնչում մոտ ապագայում տնտեսության մեջ դրական տեղաշարժերի հնարավորության նկատմամբ:
Տնտեսական բարեփոխումները անհրաժեշտ են միշտ և նույնիսկ զարգացած երկրներում: Բայց հատկապես ճգնաժամային փուլում վարկերով տնտեսության բացերը կարկատելն ու համաշխարհային տնտեսության աճին սպասելը, ակնհայտորեն չի կարող ապահովել տնտեսության վերականգնումն ու առավել ևս կայուն զարգացումը:
Հարցման մանակիցների 80 տոկոսը կարծում է, որ ճգնաժամը մոտ ապագայում չի ավարտվի: Մոտ 12 տոկոսը ակնկալում է, որ այն շուտով կավարտվի, և 8,5 տոկոսի կարծիքով այն արդեն ավարտվել է:
Պաշտոնական վիճակագրության համաձայն այս տարվա հունվար-ապրիլ ամիսներին նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ արձանագրվել է ՀՆԱ-ի 7,2 տոկոսի աճ: Զուտ վիճակագրական տվյալների տեսանկյունից, եթե աճի այս տեմպերը պահպանվեն, 2012-13-ին, Հայաստանը կհասնի տնտեսության նախաճգնաժամային, այսինքն` 2008-ի սկզբի մակարդակին: 90-ականների սկզբին 40 տոկոսի անկում արձանագրած տնտեսությունը միայն 2002-ից մի քանի տարի շարունակ երկնիշ տնտեսական աճի արդյունքում հասավ ՀՆԱ-ի 2008-ի մակարդակին, որը նույնպես դժվար էր բավարար համարել: Նույնիսկ տարիների երկնիշ աճը չլուծեց բնակչության համընդհանուր նվազագույն բարեկեցության խնդիրը: Ավելորդ է ասել, որ երկու ճգնաժամային տարիներից հետո դանդաղ վերականգնումը, նույնիսկ եթե այն կայուն շարունակվի, միայն տարիներ անց տնտեսության մեջ որոշակի տեսանելի դրական տեղաշարժ կապահովի: Սա է թերևս մեր հարցմանը մասնակցածների մեծ մասի` 80 տոկոսի թերահավատության պատճառը:
Թեև, պատճառներ կարելի է փնտրել նաև այլ տեղ: Հատկապես ճգնաժամային պայմանները պետք է ստիպեն տնտեսական քաղաքականության պատասխանատուներին գործել արագ ու համարձակ և դիմել կտրուկ, հաճախ որոշ շրջանակների շահերին հակասող այնպիսի քայլերի, որոնց դիմելու կարիք թեև կար նաև տնտեսական վերելքի պայմաններում, բայց այնքան սուր չէր: Այդ առումով, արդյո՞ք կառավարությունը բավարար կտրուկ արձագանքեց տնտեսական ճգնաժամին: Արդյո՞ք այս 2 տարվա ընթացքում իրականացվեցին Հայաստանի տնտեսությանն այդքան անհրաժեշտ բարեփոխումները: Արդյո՞ք լուծվեցին տնտեսության զարգացմանը խոչընդոտող խորքային խնդիրները` մենաշնորհները, հովանավորչությունը, բիզնեսի և իշխանության սերտաճումը:
Այս հարցերի պատասխաններն են թերևս, որ մեր հարցման մասնակիցներին թերահավատություն են ներշնչում մոտ ապագայում տնտեսության մեջ դրական տեղաշարժերի հնարավորության նկատմամբ:
Տնտեսական բարեփոխումները անհրաժեշտ են միշտ և նույնիսկ զարգացած երկրներում: Բայց հատկապես ճգնաժամային փուլում վարկերով տնտեսության բացերը կարկատելն ու համաշխարհային տնտեսության աճին սպասելը, ակնհայտորեն չի կարող ապահովել տնտեսության վերականգնումն ու առավել ևս կայուն զարգացումը:







Կարծիքներ
Օրինակ իմ աշխատավայրում կան կրթված շատ աղջիկներ,որոնք ամուսնացած չեն,բայց ցանկանում են ընտանիք ունենալ,որոնց թվում եմ նաև ես...
Օգնեցեք...