 Նախագահ Սերժ Սարգսյանը, հունվարի 17-ին Կիպրոսի խորհրդարանում ելույթ ունենալիս, անդրադարձել է «փակուղում գտնվող Հայաստան-Թուրքիա հարաբերություններին»: Հայաստանի ղեկավարը կիպրացի պատգամավորներին բացատրել է, որ Թուրքիայի հետ հարաբերությունները փոքր քայլերով հարթելու Հայաստանի «անկեղծ առաջարկով սկսված գործընթացն արագ խափանվեց», քանի որ «իր հակասական կեցվածքով, իրարամերժ հայտարարություններով և գործընթացի անհիմն շահարկումներով Թուրքիան կործանեց այն»:
ամբողջությամբ
Իմ կարծիքով այս արձանագրությունն` իր երկիմաստ ձևակերպմամբ, բարենպաստ չէ հայկական պետության շահերին: Ի՞նչ է փնտրում վերջինս: Հայ-թուրքական սահմանների բացում՝ անջատելով այն Լեռնային Ղարաբաղի կարգավորման հարցից:
Ակներև է, որ այդ հարցի հիշատակումից խուսափելու համար, Հայաստանը համաձայնում է, որ «պատմական ենթահանձնաժողովը» 1915 թ. ցեղասպանության վերաբերյալ կարող է իրականացնել «պատմական արխիվների ու փաստերի գիտական, անկողմնակալ ուսումնասիրություն՝ արդի խնդիրները սահմանելու ու առաջարկություններ ներկայացնելու նպատակով, որին կարող են մասնակցել հայ, թուրք, շվեյցարացի կամ այլազգ միջազգային փորձագետներ»: Նման ձևակերպումը պետք է որ անընդունելի լիներ այդ անվանն արժանի հայկական կառավարության համար: Ի՞նչ է փնտրում թուրքական դիվանագիտությունը, որի գերազանցությունն ընդգծելն անօգուտ է, ինչպես ցույց է տալիս վերջին տարիների նրա առաջնային դիրքը՝ Ռեջեփ Էրդողանի դրդմամբ.
• Թուրքիայի ու Հայաստանի միջև գոյություն ունեցող սահմանների ճանաչում: • Ամեն գնով խուսափել ցեղասպանություն եզրից՝ 1915-1916 թթ. պատմական իրադարձությունների մասին խոսելիս: • Գործել Ադրբեջանին համահունչ՝ Բաքվի ինքնիշխանությանը վերադարձնելով Լեռնային Ղարաբաղը:
ամբողջությամբ
Հայ- թուրքական հարաբերությունների շուրջ ստեղծված ներկա իրավիճակը ճիշտ մեկնաբանելու համար գնահատականները պետք է կառուցվեն երկու տարբեր տեսությունների վրա:
Առաջինը, որ Թուրքիան չի բացի Հայաստանի հետ սահմանը առանց ղարաբաղյան կարգավորման կամ այդ հարցում առաջընթացի: Այլ կերպ ասած` չի բացի սահմանը առանց Ադրբեջանի համաձայնության: Այս տեսությանը հավատացողների համար, անշուշտ օգոստոսի 31-ի արձանագրությունների բովանդակությունը բացարձակապես անընդունելի է: Այս փաստաթղթերով Թուրքիան արդեն պաշտոնապես, գրավոր ստացել է Հայաստանից այն ամենն, ինչ ուզում էր, բայց չէր կարողացել ստանալ Հայաստանի անկախությունից ի վեր: Այն, ինչ Հայաստանն է ակնկալում ստանալ Թուրքիայից` սահմանի բացումը, տեսանելի և շոշափելի ֆիզիկական իրողություն է, որը Հայաստանը դեռ չի ստացել: Մինչդեռ Թուրքիայի ակնկալիքը Հայաստանից ընդամենը խոսք է, որը նա արդեն ստացել է, ընդ որում` գրավոր:
ամբողջությամբ
Սիրելի բարեկամներ, Այս տարի ապրիլի 24-ին ես եկել եմ Հայաստանից, որտեղ ապրում եմ և որի քաղաքացին եմ, Սիրիայի ճանապարհով, որտեղ ծնվել եմ, Լիբանան, որտեղ ես ինձ տանն եմ զգում, որպեսզի ասեմ հետևյալը: Մենք ապրում ենք փոխկապակցված աշխարհում և այդ պայմաններում պիտի գործենք: Բոլոր երկրներն ապրում են ընդհանուր համայնքում, և մենք պետք է պահպանենք դա:
ամբողջությամբ
“Իմ տատը” գրքում (“My Grandmother”, Verso Books հրատարակչատուն, 2008 թ.) Ֆեթիյե Չետինը ներկայացնում է իր տատի պատմությունը` միաժամանակ նաև պատմելով իմ տատի մասին: Պարզվում է` զարմուհիներ ենք եղել, ում ծննդյան օրվանից բաժանել են իրարից: Արևելյան Թուրքիայում` Անատոլիայում բնակվող մի երիտասարդ աղջիկ, ում բռնությամբ բաժանել են ծնողներից վաղ տարիքում` այնքան վաղ, որ չի հիշում: Դա նրա տատի պատմությունն է: Բայց նաև իմ տատի պատմությունն է: Երկուսն էլ կրթություն չեն ստացել: Երկուսն էլ մասնագիտություն չեն ունեցել, եթե չհաշվենք տատիկի կոչումը:
ամբողջությամբ
|
 Մանկահասակ աղջիկներից 11-ամյա քրդուհի Ռաբիյան մեծ ծնողներից էր իմացել իրենց տան հենց հարևանությամբ դեռ կիսականգուն հայկական եկեղեցու անունը` Անա Մարիամ: Կիսաքանդ, անգմբեթ այս եկեղեցին հավանաբար գրքերում հիշատակվող Սուրբ Մարինեն է` Մուշ քաղաքի հայկական յոթ եկեղեցիներից ամենաշքեղը:
ամբողջությամբ
Մենք մեր պատմության կարևոր խաչմերուկում ենք: Սեղանին դրված է առաջին երկկողմ պայմանագիրը, որն անկախ, ինքնիշխան Հայաստանը մտադիր է ստորագրել Թուրքիայի Հանրապետության հետ: Սա աննախադեպ, հեռու գնացող և անշրջելի գործընթաց է:
Այդուհանդերձ, հարկ է նշել, որ այս թեմայի շուրջ բանավեճը սխալ ուղղությամբ է ընթանում: Անընդունելի է բարձրաստիճան պաշտոնյաների այս աստիճան անտարբեր և պարզունակ մոտեցումը մեր ժողովրդի համար այսքան կարևոր հարցում:
Բացարձակ անհեթեթ է ասել, թե այն ինչ կարդում ենք, այն չէ, ինչ ի վերջո ստանալու ենք: Տրամաբանական չէ ներկայացնել որոշակի մանրամասներ և հետո մեկնաբանել դրանք իրականությանը չհամապատասխանող, բայց ցանկալի տեսանկյունից: Քաղաքական փաստաթղթերն այդպես չեն մեկնաբանվում: Իհարկե, կարելի է փաստաթուղթը գրել այնպիսի ճկունությամբ, որ երկու կողմերն էլ այն տարբեր ձևով մեկնաբանելու հնարավորություն ունենան, բայց սա այդպիսի փաստաթուղթ չէ: Սա թերևս լավ ցանկություններով, բայց վատ ձևակերպված փաստաթուղթ է:
ամբողջությամբ
Հայ-թուրքական հարաբերությունները պետք է դիտարկել երկու հարթակի վրա` բովանդակության և գործընթացի: Թերևս բնական է ենթադրել, որ բովանդակային հարցում լուծման հասնելու համար պետք է անցնել գործընթացով: Բայց հայ-թուրքական հարաբերությունների դեպքում թուրքական կողմի համար գործընթացը միշտ եղել և մնում է նպատակ այլ ոչ թե միջոց: Մի կողմից թուրքերը լավ են գիտակցում, որ իրենց կողմից առաջադրված նախապայմանները` ցեղասպանության միջազգային ճանաչումից հրաժարվելը, հողային պահանջներից հրաժարվելը և ԼՂՀ հարցում որևէ, գոնե մասնակի լուծումը ի նպաստ Ադրբեջանի անընդունելի են Հայաստանի համար:
ամբողջությամբ
Տխուր է նկատել, որ Թուրքիան վերջերս ձեռք է բերել դիվանագիտական ամենավատ սովորություններից մեկը՝ երբեք առիթը բաց չթողնել առիթը բաց թողնելու համար: Բայց կամքի ու հեռատեսության նման բացակայությունը միայն մեծացնում է տարածաշրջանային անկայունությունը: ԱՄՆ նախագահ Բարաք Օբամայի Թուրքիա այցելությանը նախորդող երկու շաբաթվա ընթացքում գրեթե բոլորը լավատեսորեն ակնկալում էին, որ Թուրքիան կբացի սահմանը Հայաստանի հետ: Բայց Օբաման եկավ ու գնաց, իսկ սահմանը մնաց փակ:
ամբողջությամբ
|